سطوح سبز (سرمایش غیر فعال)

حوض و باغچه جایگاه ویژه و تفکیک ناپذیری در خانه های تاریخی کرمانشاه داشته اند. حوض ها غالبا متقارن بودند. آب و گیاه نقش مهمی در خنک کردن هوا با استفاده از خاصیت برودت تبخیری و سرمایش غیر فعال دارد و این سطوح سبز به دلیل کاهش بازتاب اشعه خورشید، مانع بالا رفتن بیشتر دمای محیط می گردند. وجود درختان خزان پذیر، پر برگ و سایه به ویژه در ضلع جنوبی، کمک چشم گیری به کاهش سطوح آفتاب گیر در فصول گرم و ورود آفتاب در فصول سرد در حیاط و دیوارهای مجاور آن می نماید

به کارگیری سیستم های غیر فعال ( passive) با استفاده از عناصر معماری

الف- حیاط مرکزی : وجود حیاط مرکزی در قلب بنا به گونه ای است که تقریبا همه راه ها، پله ها و پاگردها، اتاق ها و سرداب ها به حیاط متصل هستند و متقابلا حیاط نیز چشم انداز طراحی شده و آراسته ای برای تمام اتاق ها و فضاهای خرد و کلان خانه در تمامی فصول ارائه می دهد. [۱۱] تعبیه حیاط مرکزی باعث رسانیدن نور و کوران هوا به اتاق ها شده و یک لایه بودن فضاهای خانه را ممکن می سازد. با باز کردن پنجره های رو به حیاط ( و گشودن بازشوی مجاور در صورت وجود) تهویه صورت گرفته و به این دلیل که غالبا مساحت اتاق ها کم بوده، از شدت گرما کاسته می شده است.

از طرفی قرار گیری پی در پی فضاهای پر و خالی با تناسبات متنوع، با استفاده از خاصیت سایه و آفتاب، ایجاد نسیم کرده و محصوریت زیاد حیاط مرکزی نقش هواکش داشته و باعث تخلیه هوای گرم می شود. لازم به ذکر است که در برخی خانه های قاجاری به جای مانده بیش از یک حیاط مرکزی دیده می شود که این امر نشان دهنده اهمیت این فضا از نظر فرهنگی و اقلیمی است ( تصویر۱۲و.(۱۳

ب – ایوان : نقش ایوان در معماری غرب کشور بسیار پر رنگ بوده و به جهت کوران و تهویه هوا از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. ایوان به عنوان فضای میانی نقش اتصال دهنده دو فضای باز و بسته را دارد، بنابراین از لحاظ شرایط آسایش حرارتی فضای واسط می باشد و در اکثر فصول به عنوان فضایی مناسب جهت سکونت و نشیمن مورد استفاده است . –

از لحاظ فضایی علاوه بر موارد ذکر شده ایوان تنوع فضایی، تجربه خاص زیستی، خوانایی، تشخیص و تشخص خانه، تمایز و در عین حال پیوستگی درون و بیرون را فراهم می سازد . [۱۳] همه خانه ها ی سنتی بررسی شده دارای ایوان و در بعضی نمونه ها نیز علاوه بر ایوان جنوبی دارای ایوان های شمالی، شرقی و یا غربی نیز هستند اما عمق این ایوان ها به نسبت مناطق جنوبی کشور به مراتب کمتر می باشد( تصویر.(۱۴