مقدمه

سرب در گروه چهارم و دوره شش جدول تناوبی قرارداشته و جزو فلزات سنگین محسوب می شود و پایداری ترکیبات باعدد کوئوردیناسیون +۲ آن بیشتر می باشد. سرب فلزی است که قابلیت لوله شدن، چکش خواری و تورق داشته و بعلاوه در مقابل فرسایش مقاومت زیادی دارد. بعد از آهن دومین فلز پر مصرف صنعتی است که از سنگ معدن تهیه می شود.عمده ترین مصارف سرب عبارتند از:

ساخت لوله و مخازن آب–پوشش سقف ها-صنایع شیمیایی-ساخت گلوله های سربی و حروف چاپی _ عکاسی _ساخت صفحات آکومولاتور و باطریسازی _ تهیه آلیاژهای مختلف _ رنگ سازی _ تهیه ورنی _ در انواع جلا و لعاب ها _ بلورسازی _ ساخت لاستیک _ صنایع کبریت سازی _ پلاستیکها _ لحیم کاری و صافکاری _ ساخت حشره کشها _ تهیه خازنها _ در ترکیبات آلکیله بنزین و فرآورده های سوختی اتومبیلها _ صنایع کابل سازی و…..

با توجه به میزان مصرف بالای سرب، در سالهای اخیر از آلودگیهای محیط زیست ناشی از آن، مخصوصا” آلودگی هوا گزارشهای زیادی وجود دارد و بر روی سیستم های مختلف بدن (سیستم خونسازی بدن- سیستم عصبی- سیستم کلیوی- دستگاه گوارش- سیستم قلبی، عروقی- سیستم تنفسی – سیستم تولید مثل- غدد داخلی- سرطان زایی – موتاسیون زایی و ناهنجاریهای جنینی-آنریمها و…… ) اثرات مخرب دارد.

علاوه بر اینها سرب در بافتهای مختلف بدن، مخصوصا” استخوانها ذخیره و به مرور زمان در شرایط مختلف در خون رها می شود. مسمومیت مزمن مهمترین بیماری سربی می باشد و سنتز داروهایی برای درمان آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.فعالیت زوج الکترون ناپیوندی ظرفیت والانس سرب (II) در دهه اخیر در مباحث شیمی کوئوردیناسیون مورد توجه قرار گرفته است. در طراحی عوامل کمپلکس شونده برای گزینش پذیری این فلز سمی و دفع آن از سیستمهای بیولوژیکی در نظر گرفتن فعالیت این زوج الکترون و عوامل کنترل کننده آن ضروری است و اهمیت فراوانی دارد. هر چند مکانیسم مولکولی عملکرد سرب در بدن هنوز مشخص نشده است ولی ساختار سرب در این مورد موثر است.